Leonardo Da Vinci |Sanatla Bilim Arasındaki İnce Çizgi

yazar: can

Dünya önce eserlerine paha biçilmez değerde olduğunun unvanını yapıştırdı: Leonardo Da Vinci!

  • ufacık bir tebessüm (Mona Lisa)
  • tarihin ihanetle sonuçlanan son akşam yemeği (Son Akşam Yemeği)
  • anatomi sembolü vitruvius adam (Vitruvius Adam)

Leonardo Da Vinci | Ressamdan Fazlası

Mucit, mühendis, ressam, jeolog, haritacı, botanist, heykeltıraş, mimar, müzisyen… Onun için söyleyebileceğimiz sıfatların sıralı hali. Sadece birinde bile uzmanlaşmak için yıllarımızı verdiğimiz bu günlere bakıldığında; hepsinde ayrı ayrı uzmanlaştığının kanıtı olarak bizlere: öncü, devrimci ve şahaser diyebileceğimiz bir sürü eseri bıraktı bize…

Belki onu sanat ve bilimin bir vücutta buluşmuş hali olarak nitelendirebiliriz.

leonardo da vinci rönesans
Leonardo Da Vinci

Aslan gibi Güçlü

Tarihler 15 Nisan 1452 yılını gösterdiğinde Vinci kasabasının yemyeşil baharının ortasında Floransa’da doğdu. İsmi Leonardo. (Ninja Kaplumbağalardan birine ismini verdi)
Yaşadığı dönemde özel bir anlama sahip bir isim: “Aslan gibi Güçlü

Hayat gariptir ki babası burjuvazi tabakadan noter iken annesi Vinci kasabasının 16 yaşındaki hem öksüz hemde yetim bir kadın. Birçok kaynak, yazı, makale de rüyasında sürekli annesini gördüğünü; hatta Da Vinci’s Demons isimli dizi de bunu genişçe işledi. Annesi hakkında bir bilgi bulmak neredeyse imkansız. Çünkü ailesi hakkında bir bilgi yok üstüne üstelik o zaman satın alınıp, satılan köle kızlarına sıkça verilen isim annesine verilmişti: Caterina
(Dizinin de işlediği gibi, bir çok araştırmacının tezi doğu kökenli olduğu, hatta Osmanlı topraklarından gelen bir kadın olduğu ileri sürülmüştür.)

O dönemde eğer gayri-meşru bir çocuksan “Bastard” (Piç) unvanı sadece aşalayıcı bir sıfattan ötesi. Seni sosyal bir sınıftan alıkoyuyor, statü elde etmeni engelliyor. Üniversiteye gitmen bile mümkün değil.

İlkokulda resim yeteneği ve lir (Arp; MÖ (milattan önce) 9. yüzyıla uzanan antik telli çalgı) çalarken gösterdiği başarı babası tarafından gözden kaçmadı. Floransa’nın en önemli atölyelerinden biri olan (Ressam Roçyo) yanında çırak olarak bulunmasını istedi.

Boynuz Kulağı Geçer

Boynuz Kulağı; Geçer!” Burada gerçek bir boynuz kulağı geçme hikayesi var. Burada bir efsane var:

Hz. İsa’nın vaftizini betimleyen bir tabloda Leonardo, 2 adet melek çiziyor. Roçyo, bu melekleri gördükten sonra resmi bıraktığı söyleniyor.
“Senin yeteneğin; benimkini geçti.”

Leonardo Da Vinci Defteri
seyahatales
Da Vinci Defterinin Betimlemesi

Paha Biçilemez

20 yaşındayken ressam olarak kendini kanıtlamak o dönemde oldukça zor. Özellikle evlilik bir dışı bir çocuk için. Bunu fazlasıyla başarmıştı. Yaşı 20! 20!

Medici ailesi Neo-Platoncu olarak bir ressam topluluğunu bir araya getirmişti; onlarla birlikte çalışma fırsatını yakaladı. Oradaki filozofları şaşırtacak tespitleri dikkatleri üstüne topladı. Bu da onu dönemin ünlü liderleri tarafından paylaşılamayan bir hale getirdi.

Biriniz Bana İhanet Edecek

Hz. İsa’nın son yemeğinde, “biriniz bana ihanet edecek” dediği anın betimlendiği resim. Üstüne yüzlerce komplo teorisi yazıldığı, binlerce kez şifreler aranan, kitaplar yazılan şahaser.

Normalde Hz. İsa; Son Akşam Yemeği’nde Hz. İsa ve havarilerinin kutsal “kase” ile “şarap” içip “ekmek” yedikleriydi. Ancak Leonardo Da Vinci’nin resminde ne kase, ne şarap ne de ekmek görülmemekte.

Da Vinci’nin Şifresi, Da Vinci’nin Şeytanları, sırlar, hazine aklınıza gelebilecek her türlü teori kuruldu. Fakat bunun üstüne hala somut sayılabilecek bir bilgi yok.

Paha Biçilemeyen Tablo

Resmi incelediyseniz arkadaki kadınsı figürün, Havari Yahya değil bir eşi olduğunu ima eden kadın tasviri. Bu tasvirin diğer bir eserde yüzünü herkesin tanıdığı o kadın figürüne dönüştüğü gibi bir iddia var: Mona Lisa
(paha biçilemeyen o meşhur tablo) Ne bir kraliçe, ne de bir prenses. Çok güzel bir kadın da değil. Tüm tabuları alt üst eden, bir tablo. Onun şöhretine kimse erişemedi. Bazı şeyler dönem dönem çok ünlü olur gelir, geçer ama onunki asla geçmedi.
(Bu ortaya atılan iddialardan biri; beni düşünmeye sev edenlerden biri)

  • Nereye gidersen git, hangi açıdan bakarsan bak sana bakıyor bu gülümseyen kadın.
  • İlk bakışta alaycı sonraysa hüzünlü bir gülümseme

Bu resim onun ne kadar büyük bir resim üstadı olduğunun kanıtı, fakat geride bıraktığı 11bin sayfa not aslında onun ne kadar büyük bir bilim adamı da olduğunu kanıtlar nitelikteydi.

Leonardo Da Vinci | Gökler | Kuşlar

O dönemde uçmayı düşünmek, sadece kuşlara özgü bir hareketti. Bir insan tarafından hayalden fazlasıydı; fakat Leonardo Da Vinci bunu kafasına takmıştı. Kuşları en ince noktaya kadar inceliyordu, küçük denemelerle benzer ürünler icat ediyordu. İnsanın uçabileceği tasarımlar… En azından havada bir süre kalabileceği. Yüzyıllar sonra mühendisler küçük düzenlemelerle gerçekten bunları hayata geçirebildiler.

Gökyüzünün renginin neden mavi olduğunu da bu çalışmaları düşünürken buldu. Mavi renginin saçılmasının farklı olduğunu “dalga boyu” kavramını bilmeden oldukça mantıklı bir şekilde açıkladı.

Helikopter | Paraşüt | Sikorsky

Modern helikopterin mucidi Sikorsky açık açık Leonardo Da Vinci’nin çizimlerinden ilham aldığını söylemektedir.

Igor Sikorsky: “The man who made the dream of Leonardo da Vinci come true” ( Hayallerimi gerçekleştiren adam Leonardo Da Vinci )

Igor Sikorsky- seyahatales
Kuş Betimlemesi

Aslında onun en büyük özelliği bir adım öteyi düşünmeseydi. Uçarken işler ters giderse ne yapılabilirdi. Cevap oldukça çok basit. Ölürsünüz! Tabiki böyle demedi ve bir şeyi ortaya çıkardı: Paraşüt 🙂

Anatomi

O dönemde anotomi cinsel organlar üzerine saçmalamaktan ötede değilken cesetler üzerinde çalışarak cenin tasvirine kadar çizimler yaptı. Başına büyük belalar açarak o dönemlerin otopsilerini gerçekleştirdi. Kalp tasvirlerindeki bir detay 2005 yılında kapakçık ile ilgili bir makaleye Cambridge Üniversite‘sinde atıfta bulunuldu.
Vitruvius Adam: En önemli anatomik eseri

Dünya Düz Değil; Güneş Dönmüyor

Defterini açtı; sol ve sağ elini ayn anda kullanabiliyordu. Birini resim yaparken daha çok diğerini yazı yazarken kullanıyordu. İki elle kılıç kullanıyordu. Yazı yönü soldan sağa doğru tersti. Okumak için bir aynaya ihtiyaç duyuluyordu. Disleksi olma ihtimali var bu sebeple. En önemli yazdığı gerçeklerden biri şuydu; gelecekte bir çok insanın hayatını tehlikeye atacak olan:
Dünya düz değil, Güneş dönmüyor!

Mona Lisa

Mona Lisa tablosunda Leonardo Da Vinci, kendi realizm akımına ters düşmekte. Eserin kadın yüzü modeli Rönesans kanonik resim modellerinden biriyle çizime alınması orjinalliğini açıkça ortaya koyuyor. Birini betimleme değil hayali bir karakteri betimleme konusundaki “kadının yüz ifadesinin” gizemi.
Sfumato denilen rönesans resim metodu. (duman gibi havaya karışıp yok olmak anlamına gelmektedir) Mona Lisa en iyi örneği kabul görmekte.

mona lisa
Mona Lisa

Dört Kanonik Resim Modları

Perspektif hariç olmak üzere rönesans ile birlikte geliştirilmiş ve resim sanatında çığır açmış dört temel teknik:

  • Sfumato: belirsiz çizgiler ile yumuşak dokunuşlarla çizip fazla detaya inmeme. (Leonardo Da Vinci)
  • Cangiante: bir rengi bütünüyle başka bir renkle değiştirme yoluyla yapmasıdır. (Michelangelo)
  • Chiaroscuro: ışık ve gölgenin birbirine tezatlık oluşturacak şekilde kullanılması (Caravaggio)
  • Unione: birleştirme, uzlaştırma tekniği; cüretkar renklerle birlikte (Raffaello)

Son Akşam Yemeği

Milano Dükü isteği üzerine çizmiştir. Matta İncili (26; 21-28) betimlenmiştir. 12 Havari ve birinin ihanetini anlatan bu ayetlerin betimlendiği bu tasvir o kadar çok konu edildi ki: Film, kitap, makale, entrika hikayeleri. “Da Vinci’nin Şifresi” tam olarak bunun üzerine ortaya atıldı.
Tablo hakkındaki en etkileyici yorumlardan biri: “Çizdikten sonra çözünmeye başlamasıdır.

seyahatales son akşam yemeği
Son Akşam Yemeği

Vitruvius Adam

Bu bir tablo değil yetişkinlik dönemine ait defterlerden birinde bulunmaktadır. Teoriye göre ideal insan bedeni bir çember ve onu çevreleyen yuvarlak içerisine tam oturmalıydı. Leonardo da Vinci, Vitruvius’un teorisini, birleştirilmiş insan figürü ile çizime aktardı.

Vitruvius Adamı Leonardo da Vinci ile özdeştirilse de bunu çizen ilk ve tek kişi Leonardo da Vinci değil. Fakat en ikonik çizim ona ait.

Vitruvius Adamı
Seyahatales
Vitruvius Adamı

Son sözleri ise “Çalışmalarım olması gereken kaliteye erişmediği için Tanrıyı ve insanlığı gücendirdim.” olmuştur. 

You may also like

1 yorum

Ferrari | Bir Araba Sanatı | Neler Oluyor? Roma * Seyahatales 28/03/2020 - 23:08

[…] modelini modern bir sanat eseri tanımlayabiliriz. Logoyu çıkarın, o zaman bugün daha çok, farklı konuşuyor olurduk. […]

Cevap

Yorum Bırak