Gölyazı Köyü | Ulubat Gölü, Bursa

yazar: can

Gölyazı, sosyal medyadaki drone fotoğrafları ile ünlendi (!) Ardından birçok blog yazısı yazıldı, YouTube videosu çekildi derken hızlı bir yükselişe geçti. Tam burada çok garip bir noktaya değinmek istiyorum. Bu süreçte herkes çok ünlendiğini, bu sebeple çok fazla turist olduğundan bahsetmişti.

İşte burada biraz sazan durumuna düştük. Çünkü Ulubat Gölü kıyısındaki, 2600 yaşındaki bu köyü, Japonlar bizden daha önce keşfetmişti. Üstüne üstelik Japon Seyahat Acenteleri Birliği (JATA) çalışmalarıyla, 2016 yılında “Avrupa’nın En Güzel 30 Köyü” listesine bile girmişti.

O an “Haa! Şimdi hatırladım.” oldum. 2014 senesiydi ve lisedeydim. Okula Comenius isimli bir projeyle gelen bir İngiliz öğrenci şunu demişti: “Burada Gölyazı diye bir köy varmış. Muğla köylerine benziyormuş.” O gün turist birinin benden daha çok yaşadığım yeri bilmesi garip gelmişti. 5 kez Dalaman’a gelmiş ve Muğla Köyleri kavramı kafasında oturtmuş ve yaşadığım, lise okuduğum yer ile bağlantılı bir fikri vardı. Bu yazı ünü uluslararası sınırları aşmış, fakat yerelde hala o seviyelere çıkamamış Gölyazı tanıtım yazısıdır.

Not: Bizce Korona Virüs etkilerinin bir izdüşümü olarak ekonomik krizden kaynaklı herkes somurtkan hale gelmiş. Son izlenimimiz bu yönde.
2017 sonrası ciddi bir bozulma olmuş. Bu çok alışık olduğumuz bir durum değil. Ege ve Akdeniz köylerinde genelde misafir gözüyle bakıyorlar. Fakat burada yabancı olarak seni sınıflandırıyorlar. Ben (Can) Bursalıyım üstüne üstelik!

Fakat yine de tavsiye ediyoruz, biliyoruz ki çoğaldıkça bu bozulmaları durduracağız. Onaracağız.

Avrupa-En-Güzel-30-Köyü

Gölyazı Nerede?

Gölyazı Köyü, Bursa ili sınırları içinde ve Nilüfer ilçesine bağlı. Ulubat Gölü üzerinde adeta yüzen bir yarım ada. İncecik bir köprü ile karaya bağlanım durumda.

Bursa yönünden bakıldığında, Bursa Karacabey otoyolunun 35. kilometresinden güneye doğru 7 kilometre içerde. Biz Gemlik’ten yola çıktık, yaklaşık 1.5 saat sürdü. Bursa merkezden ise 1 saat sürüyor. Bursa’ya 40 kilometre uzaklıkta bulunuyor.

Tarihseveler Toplaşın: Gölyazı Tarihi

(Tarih sevmeyenler bu paragrafı atlayabilirler.) Gölyazı yaklaşık 2600 yaşında, yani tarihi MÖ altıncı yüzyıla kadar uzanıyor. Tarihte ismi “Apolyont” olarak anılıyor. Bu isim nereden mi geldi? Tabiki bir aşk hikayesi. Bergama Kralı olan 2. Attalos, sevgili eşi Kraliçe Apollenis’in adını buraya verdiği rivayet ediliyor. Tarihi ismi tam olarak “Apollonia ad Rhyndacum”. Rhyndacum ismi ise bugün Orhaneli Çayı olarak gölü besleyen akarsuyun o zamanki ismi.

Çok tarih kitabı gibi oldu. Bu şu demek: Rhyndacum nehrinin aktığı Appolonia şehri. Buradan şunu çıkarabiliriz, bu isim başka yerlere de verilmiş. Bu sebeple diğer şehirlerle karılmasın diye betimlenmiş.

Roma İmparatorluğu Döneminde ise, kalıplaşmış Roma Eserlerini taşıyor: Antik Su Kemeri ve Sütün mimari kalıntıları. Ayrıca Roma döneminden kalma mezarlara da rastlanmış. Bursa Arkeoloji müzesinde tarihi eser olarak bazı kalıntılar sergileniyorlar.

Sonrasında ise burası küçük bir “Rum Balıkçı Köyü” olarak devam etmiş. Cumhuriyetin ilanından sonra oradaki Türkler ile buradaki Rumlar arasında nüfus mübadelesi yapılmış. Bu sebeple köyün her yerinde Atatürk ve Türk Bayrağı göreceksiniz.
(Bursa’da Mudanya, Gemlik, Trilye gibi yerlerde mübadele yapılan diğer yerler arasında. Bu sebeple buradaki yaşlılar Rumca ve Yunanca biliyorlar.)

Gölyazı-mubadele

Rivayet: Gölyazı Neden Sular Altında Kaldı?

Apolyont Krallığı Gölyazı bölgesinde hüküm sürerken, Bursa’nın diğer ilçesi şuanki Mustafa Kemal Paşa bölgesinde ise Melde Krallığı hüküm sürüyormuş. Melde Prensi, Apolyont Prensesine sevdalanmış fakat kızın gönlü yokmuş.

Babası’da bir saray yaptırarak kızını vermemiş ve bu bir kriz doğurmuş. Melde Kralı da kendi itibarının zedelendiğini düşünmüş. Onu kazanmak için Mustafa Kemal Paşa Çayı’nın yönünü değiştirmiş. Gölyazı’ya çevirmiş. Gölyazı sular altında kalmış. Bu rivayet ise Ulubat Gölünün oluşumu olarak anlatılır.

Büyük olan tekne turunda Apolyont Prensesi için yaptırılan sarayın olduğu bölgeye gidebiliyorsunuz. Fakat çıkış kazı çalışmalarından dolayı yasak. Biz done kaldırarak baktık, fakat sadece sazlıklar gözüküyordu. Ne bir ada gördük ne de kazı çalışması.

Gölyazı-tekne-turu
Görüntü Bu Şekilde – Biraz Bulanık, Video’dan Ekran Görüntüsü Aldık

Gölyazı’da Ne Yapılır?

Eğer zamanınız sınırlıysa bizce tüm gününüzü burada harcamamalısınız. Biz sabahın erken saatlerinde geldik, öğleden sonra döndük.

Yürüyüş Yapın ve Adanın Etrafını Turlayın | Ara Sokakları Keşfedin

Tarihi dokusu bizce tamamen yok olmuş. Fakat rum mimarisinin izleriyle, sonradan yapılmış mimari birbirine karışmış. Ortaya ise kültürel olarak fakirleşmiş görüntüler çıkmış. Evler o estetik dokuyu kaybetmiş, fakat evlerin parsel olarak dizilişi değişmediğinden o ada sokakları hissini kısmen geçiriyor.

Bizce yürümesi keyifli. Fakat yürüyüşün asıl keyifli noktası adanın etrafını yürümek. Tüm kıyı şeridinin uzunluğu toplasanız 2 kilometre yok zaten.

Bir sürü kuş adanın etrafında uçuyorlar. Suda ise Pelikanlar var. Torpido gibi suya dalan kuşlar (adını bilmiyoruz, bilen yorumlarda söylerse seviniriz.), tekneleriyle uğraşan balıkçılar, ağlarını ören teyzeler, biraz da fotoğraf çekeyim derken 15-20 dakikaya bitiriyorsunuz.

Gölyazı-gezi-rehberi
Gördüğünüz gibi balıkçı kayıklarının arasından yürüyorsunuz.

Sandal Turu Yapın | Büyük Tur vs Küçük Tur

Gölyazı tekne turu belki de yapılan en popüler aktivitelerden. Bu hatta Ulubat Gölü’nde ne yapılır sorusunun da cevabı niteliğinde. İlk gözlemimiz 2016’lı yıllarda olan Japon turist ağırlığını 2020’de Araplar almış. Bu sebeple Osmanlı konseptli, halılı ve değişik teknelere rastlamak mümkün, ki biz hiç sevmiyoruz bu tarz şeyleri. Burası bir balıkçı köyü, Rum mimarisinin üstüne Cumhuriyet sonrası Türkler yaşamayarak izler bırakmış böyle şeyler ne alaka diyoruz…

Şu sarı konseptli sandallar neden?

Gelelim tekne turlarına. 2 farklı tur var:

Büyük Tur: Tekne fiyatı 50 lira. En fazla 5 kişi binebiliyorsunuz, sizi adanın etrafında gezdiriyorlar. Gölyazı dışında toplamda 9 tane küçük ada daha var. Bu teknede bunlardan en ünlüsü olan kalıntıların ve nilüfer çiçeklerinin olduğu adaya götürüyor.
Yolculuk boyu yanınızdan kuşlar uçuyor, adanın balıkçı silüetini görüyorsunuz. Vardığınız ada biraz hayal kırıklığı, nilüferlerin sayısı oldukça az. Bu konuda Nilüferleri görmek için bizce en iyi yer Denizli Çivril’de bulunan Işıklı Göl. Linkini buraya bırakıyoruz:

Işıklı Göl | Nilüferler (Yakında Ünlü Olacak Yer!)

Adaya çıkmak define avcıları yüzünden yasaklanmış. Biz drone kaldırdık, ama sazlıklardan başka hiç bir şey bulamadık.

gölyazı-tekne-turu-ne-kadar

Küçük Tur: Tekne fiyatı 30 lira. Ona da en fazla 5 kişi binebiliyorsunuz. Tekne aynı zaten rotası farklı sadece. Adanın etrafını gezdirip geri geliyor.

Bizce büyükte ekstra bir şey yok. Tek fark nilüferleri görmek. Nilüfer çiçekleri Mayıs – Kasım arası sabahtan öğleden sonraya açık kalıyorlar. 8.30’la; 16-17 arası gibi düşünebilirsiniz.

Tekne-turu

Zambak Tepesine Çıkıp Manzaranın Tadını Çıkartın

Şimdi biz Gölyazı’nın ada manzaralı fotoğraflarını çok beğendik. Böyle tepeden olanları, aşağıya koyarız. Drone’nunda şarjı azdı arabada doldurduk falan. 100 metre irtifa – 120 metre irtifa yok olacak gibi değil çekemiyoruz. Açtık fotoğrafları, köprü tarafından çekmişler. Oradan deniyoruz deniyoruz, olmadı.

Meğersem, fotoğraflar drone ile değil Zambak tepesinden çekliyormuş… Biz ettik, siz etmeyin. Tepede gün batımı, portatif masa ve biraz meyve biraz şarap bizce çok güzel olur. Bizde henüz yapamadık, ama listemize eklendi.

Gölyazı Gezilecek Yerler

Gölyazı uzaktan bakıldığında suyun üstünde yüzen upacık bir adacık aslında. Hal böyle olunca da gezilecek pek fazla bir yer yok. Yukarıda bahsettiğimiz, adanın etrafındaki 15-20 dakikalık yürüyüş ile gezilecek yerlerin tamamını görüyorsunuz. Bu sırada biz size hikayelerinden bahsedelim, bu sebeple tekrara düşmüş olmasın.

Ağlayan Çınar

Bu çınar ağacı 750 yaşında. Görmeme ihtimaliniz yok. Bizans’tan Osmanlı’ya; Rumlar’dan günümüze kadar görmüş geçirmiş bir ağaç. Peki ya neden ağlıyor bu çınar ağacı?

Aşk Gözyaşları: Altında yatan sebep acıklı bir aşk hikayesi. Birbirine sevdalı 2 genç: Biri Mehmet olan, diğeriyse Rum güzeli Eleni.

Gölyazı-Ağlayan-Çınar
Ağlayan Çınar

Kurtuluş Savaşı sonrası olan mübadele yüzünden, buradaki Rumlar göç etmek zorunda kalır. Birbirlerini delicesine seven Eleni ve Mehmet ayrılmak zorundadır. Çünkü Eleni’nin abisi, Türk birine kardeşini vermez. Bir gün çınar ağacının altında sözlü kavgaya tutuşurlar Eleni’nin abisi ve Mehmet. Eleni ise küçük bir çocuktan olayı öğrenir, koşarak kavgayı durmaya gelir.

Fakat kavga büyümüş, Eleni’nin abisi Mehmet’i hançerlemiştir. Yaralanan Mehmet kanlar içinde çınar ağacının içine kadar gitmiştir. Burası Eleni ile hep buluştukları yerdir. Mehmet’i kanlar içinde ve ölmüş gören Eleni bu acıya dayanamaz. Oracıkta intihar eder. Aşklarının betimlemesi olan ulu çınar ağacında cansız bedenleri kanlar içinde yatmaktadır.

O zamandan bu zamana yıllardır, bu hadisenin yaşandığı sonbahar aylarında “Ulu Çınar Ağlıyor.” denilmektedir. Kim bilir, belki de 750 yıllık yaşantısında, bu çınarın gördüğü en büyük acı budur.

Tarihin verdiği yorgunlukla yan yatmış ulu bir çınar… Lakin, yaşamaktan ümidini kesmemiş. Uzanmış öylesine bağrı yanık, yaprakları hüzün. İçi kan ağlarcasına savaşlara, acılara, kara sevdalara, tercüman olurcasına ardında sevgi bahçesi açmayan gonca bir gül;
Önünde, oluk oluk göz yaşlarının eseri, koca bir göl.

Mehmet Okatan

Mehmet Okatan Ağlayan Çınar adını buraya tescil ettiren biyolog. Alıntı yaptığımız bu bölüm ise, ağacın hemen yanındaki mermerin üstünde yazıyor.

Aziz Panteleimon Kilisesi

Burası 19. yüzyıldan kalma bir kilise. Aslında özel olmasının sebebi bir “Balıkçı Rum Köyü” izleri taşıması. Bir Ortadoks kilisesi. Mübadele sonrası, bakımsızlık, yangın ve kenara atılmışlık derken baya perişan durumdayken neyse ki Nilüfer Belediyesi restore ederek Kültür Merkezi haline getirmiş.

Yeni adıyla Gölyazı Kültür Evi diyebilirsiniz.

Gölyazı’da Yaşayabileceğiniz Problemler

  • İşletmeler kendini kesinlikle turistlik altyapıyı karşılayacak şekilde geliştirememiş.
  • ATM yok!
  • Kredi kartıyla ödemede banka komisyonu var deyip, fazla para almaya çalışıyorlar.
  • Tarihi doku aşırı deforme olmuş.
  • Halk biraz somurtkan. Corona zamanı olduğundan tekne kaptanımızın maske takmasını istedik, yol boyu surat astı. Buna da surat asmazsın yani.
Gölyazı manzara

Napolyon Kirazı Sever Misiniz? Bunun Apollon Kirazı Olduğunu Söylesek!

Şu koyu renkli, şekerli ve yumuşak kiraz. Bu kirazın en güzeli Bursa’da yeniyor, çünkü buradan yayılmış. Ulubat Gölü çevresinden yayıldığı düşünülüyor. Apollon kirazı, yıllar içinde Napolyon kirazına dönüşmüş.

Zaten birçok kelime zamanla değişime uğrayarak günümüze ulaşmış. Bu değişimin nasıl Fransız Devlet adamı Napolyon’nun adaşı olma süreci ise oldukça garip 🙂

Bununla ilgili Yılmaz Özdil’in bir köşe yazısından alıntı bırakıyorum:

“(Aç parantez; Napolyon’un sadece kirazı güzeldir, o da aslında Napolyon değildir, şahane kiraz yetişen Bursa Uluabat’ın eski adı Apolyont’tu, sayın halkımızın dili dönmedi, uydurdu, Napolyon yaptı. Washington portakalı ise, Brezilyalıdır, Washington’la alakası yoktur, hasosu California’da yetişir, biz NATO’ya girdik, o da ithalatla bize girdi, kapa parantez.)”

Yılmaz Özdil – 25 Haziran 2014 – Napolyon Kirazı, washington portakalı

Gölyazı’ya Ulaşım

Bursa’dan, Gölyazı’ya ulaşmak için önce Üniversite tarafına gitmelisiniz. Terminalden otobüsler var, yada şehir içinden Üniversite metrosuyla gidebilirsiniz.

Oradan Buruluş 5G otobüsü ile gidebilirsiniz.

Gölyazı -Üniversite Otobüs Kalkış Saatleri:

Pazartesi – Cumartesi:

07:0008:0009:0010:0012:0014:0016:0017:3018:4520:00
35 dakika sürüyor.

Pazar, Resmi Tatil: 08:00, 10:00, 12:00, 14:00, 16:00, 18:00, 20:00.

Gölyazı -Üniversite Otobüs Kalkış Saatleri:

Pazartesi – Cumartesi:

07:3008:3009:3011:0013:0015:0017:0018:1519:1520:30
40 dakika sürüyor.

Pazar, Resmi Tatil: 09:00, 11:00, 13:00, 15:00, 17:00, 19:00, 20:30.

Fiyat Tarifesi: Tam: 3.8 lira | İndirimli: 3.3 lira | Öğrenci: 1.85 lira | Tek Kullanımlık Kart: 5 lira

Tavsiyemiz ulaşım kartı almanız yönünde. Çok aktarmalı çünkü. Birde özel araçla gitme şansınız olursa, o şekilde gitseniz daha kolay olabilir.

Referans: Burulaş

Yakınlarda Gezilecek Yeler

Biz dönüşte pandamı yasaklarından her yer kapalı olduğundan Kayhan Köftecisi’nden paket köfte aldık. Kamp sandalyeleriyle Bursa Kent Ormanı’nda yedik.

  • Bursa turu yapabilirsiniz.
  • Kalacaksanız ertesi gün Uludağ rotaya eklenebilir.
  • Cumalıkızık köyüne gidebilirsiniz.

Gölyazı bu kadar. Bu blog sitesi sizin yorumlarınızla, tavsiyelerinizle ve geri bildirimlerinizle büyüyecek. O yüzden yorumlarınızı bekliyoruz.

Seyahatle kalın, Seyahatalesle Kalın.

Gölyazı-kuş-türleri
Gölde birkaç Pelikana rastlayabilirsiniz!

You may also like

1 yorum

Salda Gölü: Türkiye'nin Maldivleri (Saldivler) Seyahatales 03/12/2020 - 03:49

[…] Bursa Ulubat Gölü | Gölyazı yazımızı okudunuz mu? […]

Cevap

Yorum Bırak